Kopieergedrag en retorische truukjes

Van sommige dingen heb ik echt helemaal mijn buik vol. De twee dingen die aangegeven staan in de titel van deze post staan waarschijnlijk wel in de top tien. Ok… oorlog en hongersnood en natuurrampen zijn natuurlijk veel erger, maar ook van een heel andere categorie. Ik bedoel nu die dingen waar je je aan kan ergeren in de kerk en christelijk Nederland.

Het kopieergedrag komt voor in alle kringen. Gelovigen vinden iets en houden dat krampachtig vast en herhalen datzelfde steeds maar weer om te proberen dat gevoel van de eerste keer te bewaren. Dat kunnen de tekten van Huub Oosterhuis zijn, maar ook de vertalingen van Hillsong, Australië. Er is in die zin zo weinig origineels in Nederland. Zelfs voor een conferentie over de emerging church beweging wordt een Amerikaanse spreker uitgenodigd. Misschien is dat ook wel een logische noodzaak als de beweging een Engelse naam heeft.

Waar ik me ook aan erger zijn de opzichtige retorische truukjes van predikanten, sprekers en voorgangers. Nu moet je daar direct bij zeggen dat iemand die spreekt in het openbaar zich per definitie met retoriek bezighoudt, maar mijn punt is dat je je er bewust van moet zijn en sommige retoriek in de kerk beter vermeden kan worden. Het inspelen op schuldgevoel. ‘Als ik sommige christenen hoor praten, als ik hun taalgebruik hoor, denk ik wel eens, besef je echt Jezus voor je zonden gestorven is?’ Een andere truuk, vooral in Amerika (maar dat zal hier vast ook snel gaan opkomen), om heel uitgebreide voorbeelden uit je eigen leven te gebruiken waarvan je je af kunt vragen hoe gepast het is. Ik hoorde een preek van een voorganger van een grote Amerikaanse kerk die een piano-uitvoering van z’n dochter gebruikte om aan te tonen dat alle mensen in hun hart moordenaars en overspeligen zijn (n.a.v. de Bergrede). Moeilijk, moeilijk…

Maar ach, we zoeken vrolijk verder. Het zou voor mij wel een opluchting zijn als ik eens wat origineels zou zien in de Nederlandse kerken. Een kritisch besef van de eigen vormen van geloof en een openheid om dat geloof te belijden, te uiten op een oprechte manier.