In de voorbereiding voor zondag stuitte ik op een onderzoek van de Amerikaanse psycholoog Harry Harlow. Hij deed in de jaren vijftig van de vorige eeuw onderzoeken naar hechting. Voor zijn onderzoeken deed hij experimenten met apen. Waarschijnlijk zouden deze proeven vandaag de dag niet zomaar meer mogen gebeuren, maar ze laten iets wezenlijks zien over de kracht van liefdevolle, warme aanraking: het creëert veiligheid.
Eerst de foto:
Op de foto zie je een fase in het experiment van Harlow. Jonge aapjes werden gescheiden van hun moeder en in een kooi gehouden met twee ‘surrogaat’ moeders. Eén van metaal en één bekleed met badstof. Alleen de ‘metalen’ moeder gaf de jonge aapjes voedsel. In eerste instantie zou je denken dat de aapjes die moeder dan ook als de echte moeder zouden zien.
Maar wat bleek als er een ‘bedreiging’ de kooi in werd gebracht (zoals hier de hond): de aapjes vluchtten zonder uitzondering naar de warmte van de badstoffen moeder.
Een schrijnend experiment. Helaas bleken de aapjes als volwassenen helemaal niet te kunnen functioneren in normale groepen. Ze bleken uiterst agressief.
Een biograaf van Harlow, Deborah Blum, schreef: “the best way to understand the heart is to break it” (de beste manier om het hart te begrijpen is door het te breken). Schokkend dat de werkelijkheid harder en killer kan zijn dat het experiment: als baby’s en kinderen de liefdevolle aanraking van een ouder wordt onthouden.
